WARSZTATY RĘKODZIELNICZE ORAZ PIERWSZY OD OK. 1000 LAT WYTOP DARNIOWEJ RUDY ŻELAZA
W dniach 13-14 września br. odbyły się pierwsze warsztaty rękodzielnicze pn. „Dawne dzieje z miedzią, garnkiem i kamieniem” w nowo powstałym Skansenie w miejscowości Miedzichowo. Organizowane przez Stowarzyszenie Społeczno-Kulturalne Przyjaciół Ziemi Miedzichowskiej. Całe wydarzenie odbyło się dzięki wsparciu finansowemu otrzymanemu z PROW na lata 2014-2020 „Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność”
Każdy z Nas był kiedyś na wsi, widział zboża rosnące na polach, pasące się zwierzęta i krzątających się w gospodarstwach rolników.
Mało kto zapewne zastanawiał się jak wyglądało życie rolników u schyłku epoki kamienia i na początku epoki brązu. Podczas warsztatów chcieliśmy Was przenieść na chwile w prahistoryczne czasy oraz przedstawić wykonywanie rożnego rodzaju przedmiotów i narzędzi z kamienia, brązu, kości, gliny i drewna, a także codziennych czynności i zawodów.
Na terenie Skansenu „Dymarki Miedzichowskie na Szlaku Wikliny” zlokalizowano stanowiska, na których zaprezentowano dawne zajęcia ludności:
1.Obróbka Krzemienia i innych kamieni
- wykonywanie krzemiennych wiórów, grocików strzał , drapaczy do skór siekier i wielu innych narzędzi wykorzystywanych w życiu codziennym ludności kultury pucharów lejkowatych
2. Stanowisko obróbki kości i poroża
- obróbka kości, poroży i zębów zwierzęcych przy użyciu narzędzi krzemiennych i kamiennych
- wykonywanie kościane szydła, topory i motyki z poroża, dłuta i wielu innych przedmiotów
3. Stanowisko ceramiczne
- wykonywanie naczyń, figurek i przęślików glinianych
4. Tkactwo
- czynności związane z przygotowaniem i obróbką wełny
- wykonywanie nici przy pomocy przęślika i wrzeciona
5. Obróbka drewna
- zapoznanie się z toporami, siekierami, krzemiennymi nożami i kościanymi dłutami
6. Rolnictwo w pradziejach
- zaprezentowanie narzędzi rolniczych używanych podczas uprawiania zbóż, ich ścinaniu oraz mieleniu mąki na kamieniu żarnowym
7.Garbarstwo
-obróbka skór za pomocą narzędzi krzemiennych i kościanych oraz naturalnych garbników
8. Myślistwo
-zapoznanie się z neolityczną i wczesno brązową bronią łowiecką
9.Metalurgia we wczesnej epoce brązu
- wytop brązu oraz wykonywanie różnego rodzaju form odlewniczych
- wykonywanie różnych narzędzi brązowych
10. Budowa pieca dymarskiego i wytapianie rudy żelaza
W dniu 13 września (piątek) uczestnikami warsztatów rękodzielniczych były dzieci oraz młodzież Zespołu Szkół im. Powstańców Wielkopolskich w Miedzichowie oraz Zespołu Szkół i Placówek Oświatowych w Bolewicach. Łączna ilość osób, które wzięły udział w wydarzeniu w tym dniu jest imponująca, a mianowicie ok. 500 osób. Do udziału mogły zgłaszać się również dodatkowe osoby. Ogłoszenie o rekrutacji zamieszczone było ze stosownym wyprzedzeniem na stronie internetowej.
Powitanie uczestników warsztatów rękodzielniczych przez Wójta Gminy Miedzichowo dr Stanisława Piechotę
Stanowisko obróbki krzemienia i innych kamieni
Stanowisko Garbarskie
Stanowisko rolnictwa w pradziejach
Stanowisko tkackie
Stanowisko metalurgii we wczesnej epoce brązu
Stanowisko myśliwego
Stanowisko ceramiczne
Dzieci, a także młodzież mogły zaczerpnąć wiedzy na temat dawnej historii oraz przekonać się osobiście jak było kiedyś, a przy tym świetnie się bawić. Zajęcia prowadzone były w profesjonalny sposób wzbudzający ciekawość i chęć poznawania przez najmłodszych. Rzeczy powstałe podczas warsztatów uczestnicy mogli zabrać sobie na pamiątkę, co dawało dodatkową atrakcję.
W dniu 14 września 2019 r.(sobota) odbyło się uroczyste otwarcie Skansenu pn. „Dymarki Miedzichowskie na Szlaku Wikliny”. Uroczystość rozpoczęła się występem Zespołu Muzyki Myśliwskiej „Babrzysko” przy Zarządzie Regionalnym w Poznaniu. Uroczystego otwarcia dokonał pomysłodawca przedsięwzięcia Wójt Gminy – dr Stanisław Piechota, który w swoim wystąpieniu przedstawił historię całej inwestycji od pomysłu do realizacji. Wójt Gminy nawiązał również do współpracy z Muzeum Narodowego Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie. Wójt podziękował wszystkim wykonawcom oraz osobom, które przyczyniły się do powstania Skansenu oraz przygotowania warsztatów – Kierownikowi Referatu Infrastruktury i Ochrony Środowiska Pani Bogusławie Wajman.
Wystep Zespołu Muzyki Myśliwskiej"Babrzysko"
Otwarcie Skansenu przez Wójta Gminy Miedzichowo dr Stanisława Piechotę
Po przemówieniu Wójta Gminy, rozpoczął się drugi dzień warsztatów rękodzielniczych. Mieszkańcy i goście mogli zwiedzać stanowiska oraz brać aktywny udział zajęciach archeologicznych. Był to dzień otwarty, gdzie każdy mógł pogłębić swą wiedzę i uczestniczyć w zabawie.
Stanowiska, które znajdowały się na terenie skansenu przygotowane zostały przez geologów, etnografów i archeologów skupionych w grupę „Archeoreplica” ze Starego Górnika reprezentującego przez Pana Marcina Diakowskiego oraz Pawła Maderę reprezentującego Muzeum Archeologiczne we Wrocławiu, a także Muzeum Chmielarstwa i Wikliniarstwa w Nowym Tomyślu, które reprezentował Kierownik Pan Andrzej Chwaliński. Swoje stanowisko wyeksponował również Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Wielkopolskiego, który także zapewnił atrakcje dla biorących udział, przeprowadzał konkursy i zachęcał do aktywnego poszerzania wiedzy w zakresie przyrodniczym i historycznym. Po oficjalnym otwarciu nadszedł czas na zwiedzanie stanowisk przez zaproszonych gości.
Stanowisko Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Wielkopolskiego
Stanowisko tkackie
Stanowisko ceramiczne
Obróbka krzemienia i innych kamieni
Rolnictwo w pradziejach
Stanowisko myśliwego
Stanowisko metalurgii we wczesnej epoce brązu
Stanowisko wikliniarstwa
Punktem kulminacyjnym był wytop darniowej rudy żelaza. Niezbędne w procesie przetapiania rudy darniowej było spalanie wysokokalorycznego węgla drzewnego. Budowę pieca rozpoczynano od wykopania zbiornika na płynny żużel, tzw. kotlinkę. Jej głębokość i średnica wynosiła około 50 cm. Nad kotlinką, oblepiając gliną plecionkowy szkielet, wznoszono tzw. szyb. Do wnętrza powstałego pieca wsypywano naprzemiennie przygotowaną rudę i węgiel drzewny. Podsycany miechem płomień osiągał temperaturę od 1200 do 1300 stopni Celsjusza. Pozwalała ona upłynnić wszelkie zawarte w rudzie zanieczyszczenia, które jako żużel spływały do kotlinki. Żelazo tzw. łupka, zbierało się powyżej żużla. Po ukończeniu procesu piec zostawał zburzony aby uzyskać żelazo.
Przygotowanie masy do budowy pieca dymarskiego
Przygotowanie do budowy pieca dymarskiego
Budowa kotlinki
Budowa szybu
Piec dymarski
Mieszkańcy obserwują wytop żelaza
Proces zburzenia pieca dymarskiego
Uzyskanie wytopu żelaza
Uderzanie żelaza do momentu uzyskania formy
Chłodzenie żelaza w wodzie
Żelazo
Wójt Gminy Miedzichowo dr Stanisław Piechota z Pawłem Maderą i grupą kuźników prezentują uzyskane z wytopu żelazo ( ok. 8kg)
Całe wydarzenie zostało objęte Patronatem Honorowym Marszłka Województwa Wielkopolskiego Marka Woźniaka
Wydarzenie zostało dofinansowane przez:
Patronat medialny:
Dwudniowe warsztaty rękodzielnicze oraz wytop żelaza, które odbyły się po raz pierwszy z pewnością należą do udanych inicjatyw, które powtarzane będą corocznie tworząc pewnego rodzaju tradycję lokalną. Cel jakim było podniesienie wiedzy o historii regionu oraz aktywizacja społeczeństwa z pewnością został osiągnięty.
